تبليغاتX
راهنمایان گردشگری و آثار تاریخی کاشان
راهنمایان گردشگری و آثار تاریخی کاشان
زبانی برای شنیدن !

قيام سي تير 1331 نقطه عطفي در مبارزات نهضت ملي شدن صنعت نفت، يكي از جنبش‌هاي اصيل سياسي ـ اجتماعي تاريخ معاصر ايران و اوج تجلي ارادة مستقيم مردم در تأسيس دولت مبتني بر خواست ملت بود. اين قيام يك سال و 4 ماه پس از به ثمرنشستن نهضت ملي صنعت نفت رخ داد. مبارزات آيت الله ابوالقاسم كاشاني در کنار دکتر محمد مصدق برای ملی شدن صنعت نفت ایران ادامه ای بود بر مبارزات مردم و علما در مشروطه و مقدمه ای بر انقلاب شکوهمند اسلامی.
اعلاميه قيام سي تير سال 1331
پس از برگزاري انتخابات دورة هفدهم و افتتاح مجلس شوراي ملي و بازگشت دكتر مصدق از دادگاه لاهه و در بحبوحة مبارزات نهضت ملي شدن نفت‌، با وجود اظهار تمايل اكثريت نمايندگان مجلس جديد به نخست وزيري مجدد دكتر مصدق‌، ناگهان وي از سمت خود استعفا داد. علت اين امر كارشكني‌هاي اقليت مجلس‌، تحت رهبري سيد حسن امامي‌؛ عدم ابراز تمايل مجلس سنا به زمامداري دكتر مصدق و اختلاف بر سر درخواست اختيارات بيشتر براي نخست وزير بود. سيدحسن امامي با اكثريت آرا توانست به عنوان رئيس مجلس شوراي ملي انتخاب شود. براساس سنت پارلماني‌، پس از انتخاب هيأت رئيسه مجلس‌، نخست وزير قبلي مي‌بايست از سمت خود كناره‌گيري كند تا مجلس جديد رأي تمايل خود را در حفظ دولت قبلي يا معرفي دولت جديد اعلام دارد. با وجود مخالفت جمعي از نمايندگان‌، اكثريت مجلس يعني 52 نفر از 65 نفر نمايندة حاضر در جلسه‌، در روز پانزدهم تيرماه 1331 به نخست وزيري دكتر محمد مصدق اظهار تمايل كردند، اما روز بعد، مجلس سنا ابراز تمايل خود را به ارائه برنامه‌هاي دولت و ملاحظه و بررسي آن برنامه‌ها موكول كرد.
دكتر مصدق روز شانزدهم تير به دليل عدم اظهار تمايل مجلس سنا از قبول پست نخست وزيري خودداري كرد. روز هجدهم تير از ميان نمايندگان حاضر در مجلس سنا تنها 14 نفر به زمامداري دكتر مصدق ابراز تمايل كردند. آيت الله كاشاني در واكنش به مخالفت مجلس سنا در تائيد ادامة زمامداري دكتر مصدق‌، اعلامية شديداللحني صادر كرد. از طرف احزاب‌، گروهها، اصناف‌، پيشه وران و بازاريان نيز تلگراف‌ها و نامه‌هاي فراواني در حمايت از مصدق به مركز ارسال شد.
تحت فشار گروه‌هاي سياسي و درخواست‌هاي مكرر مردم و اظهار تمايل مجلس شوراي ملي‌، شاه به رغم مخالفت مجلس سنا، فرمان نخست وزيري دكتر مصدق را صادر كرد. مصدق اين بار اعطاي اختيارات شش ماهه و درخواست مقام وزارت جنگ را پيش شرط پذيرش مقام نخست وزيري قرار داد. شاه از دادن مقام وزارت جنگ به نخست وزير امتناع كرد و دكتر مصدق استعفا داد. وي طي نامه‌اي در 25 تير به شاه نوشت‌: «چون درنتيجة تجربياتي كه در دولت سابق به دست آمده پيشرفت كار در اين موقع حساس ايجاب مي‌كند كه پست وزارت جنگ را فدوي شخصاً عهده‌دار شود و اين كار مورد تصويب شاهانه واقع نشد، البته بهتر آن است كه دولت آينده را كسي تشكيل دهد كه كاملاً مورد اعتماد باشد و بتواند منويات شاهانه را اجرا كند. با وضع فعلي ممكن نيست مبارزاتي را كه ملت ايران شروع كرده است پيروزمندانه خاتمه دهد.»
پس از استعفاي دكتر مصدق‌، در جلسه غيرعلني‌، اكثريت مجلس به زمامداري احمد قوام ابراز تمايل كرد و شاه فرمان نخست‌وزيري او را صادر نمود. قوام نيز در روز بيست و هفتم تير اعلامية شديداللحني با عنوان «كشتيبان را سياستي دگر آمد» صادر كرد كه از راديو پخش شد.
وي در اعلاميه خود پس از ادعاها و وعده‌هاي بسيار‌، مخالفان خود يعني مردم را چنين تهديد كرد: «.... من با اتكاء شما و نمايندگان شما اين مقام را قبول كرده‌ام و هدف نهائيم رفاه و سعادت شماست‌. سوگند ياد مي‌كنم كه شما را خوشبخت خواهم كرد. بگذاريد من با فراغ بال شروع به كار كنم‌. واي به حال كساني كه در اقدامات مصلحانه من اخلال كنند و در راهي كه در پيش دارم مانع بتراشند يا نظم عمومي را به هم بزنند. اينگونه آشوبگران با شديدترين عكس العمل از طرف من روبرو خواهند شد و چنانكه درگذشته نشان داده‌ام بدون ملاحظه از احدي و بدون توجه به مقام و موقعيت مخالفين‌، كيفر اعمالشان را دركنارشان مي‌گذارم‌. حتي ممكن است تا جائي بروم كه با تصويب اكثريت پارلمان دست به تشكيل محاكم انقلابي زده‌، روزي صدها تبهكار را از هر طبقه به موجب حكم خشك و بي شفقت قانون قرين تيره‌روزي سازم‌. به عموم اخطار مي‌كنم كه دوره عصيان سپري شده و روز اطاعت از اوامر و نواهي حكومت فرا رسيده است‌. كشتيبان را سياستي دگر آمد...»
در اين هنگام آيت الله كاشاني به مخالفت شديد با حكومت قوام پرداخت و مردم را به مبارزه دعوت كرد. آيت الله كاشاني طي اعلاميه‌اي خطاب به قوام چنين گفت‌: «احمد قوام بايد بداند در سرزميني كه مردم رنجديده آن پس از سالها رنج و تعب شانه از زير بار ديكتاتوري بيرون كشيده‌اند، نبايد اختناق افكار عقايد را اعلام و مردم را به اعدام دسته‌جمعي تهديد نمايد. من صريحاً مي‌گويم كه بر عموم برادران مسلمان لازم است در راه اين جهاد كمر همت بربسته و براي آخرين مرتبه به صاحبان سياست استعماري ثابت كنند تلاش آنان در بدست آوردن قدرت و سيطره گذشته محال است و ملت مسلمان ايران به هيچيك از بيگانگان اجازه نخواهد داد كه به دست مزدوران آزمايش شده‌، استقلال آنان پايمال و نام باعظمت و پرافتخاري كه ملت ايران در اثر مبارزه مقدس خود بدست آورده است‌، مبدل به ذلت و سرشكستگي شود.»
آيت‌الله كاشاني سپس در مصاحبه‌ با خبرنگاران داخلي و خارجي صراحتاً اعلام كرد: «اگر قوام ظرف 48 ساعت نرود اعلام جهاد خواهم كرد و شخصاً كفن‌پوشيده پيشاپيش مردم به مبارزه خواهم پرداخت‌.» پس از اين موضعگيري قاطع آيت‌الله كاشاني و تعطيل بازار و مغازه‌ها، مردم روز 30 تير به خيابان‌ها آمدند و خواستار سرنگوني قوام شدند.
دولت براي مقابله با مخالفت‌هاي مردمي دستورات اكيدي به نيروهاي شهرباني و ارتش صادر كرد ولي با وجود سركوب شديد، نارضايتي مردمي از دولت قوام و حمايت از دكتر مصدق به اوج خود رسيد. اعتصابات‌، تظاهرات خياباني و درگيري‌هاي مردمي با پليس و ارتش گسترش يافت و با اعلام تعطيلي روز سي‌ام تير از سوي گروه‌ها، احزاب‌، جمعيت‌هاي ديني و سياسي هوادار دكتر مصدق، درگيري به اوج رسيد.
در اين روز نيروهاي انتظامي و نظامي‌، مردم را به گلوله بستند و عده‌اي را به شهادت رساندند. سرلشكر وثوق فرمانده ژاندارمري نيز كفن‌پوشان باختران، همدان و قزوين را در كاروانسرا سنگي به گلوله بست و از حركت آنان به تهران جلوگيري كرد.
نمايندگان دولت و شاه با عجله به ملاقات آيت الله كاشاني رفتند تا ايشان را به آرام كردن مردم راضي كنند. اما وي با صراحت درخواست آنان را رد كرده و تاكيد كرد كه اگر قوام كنار نرود، اعلام جهاد خواهد كرد. شاه كه موقعيت خويش را در خطر مي‌ديد دولت قوام را در غروب روز سي تير بركنار كرد و در همان روز از 64 نماينده مجلس 61 نفر به زمامداري دكتر مصدق اظهار تمايل كردند و شاه نيز مجبور به صدور فرمان نخست وزيري مصدق در سي و يكم تير شد. بدين صورت جنبش مردمي توانست با حمايت از دكتر مصدق دولت مورد درخواست خود را تعيين كند.
 
منبع:سايت موسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي

نکته : اعلاميه قيام سي تير سال 1331 شمسي
ويژه نامه قيام سي تير سايت موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران به همراه تصاوير منحصربفرد از اين رويداد تاريخي

لينك ثابت | نويسنده: سيد امیر حسین | موضوع | تاريخ |

ساخت‌وساز در صحن فيني‌ها در بقعه‌ مشهد اردهال توسط هيأت امناي اين بقعه و بدون توجه به هشدار‌هاي اداره‌ ميراث فرهنگي و گردشگري كاشان، سبب وارد ‌شدن آسيب به معماري و منظر اين بنا مي‌شود.
يك كارشناس ميراث فرهنگي در گفت‌وگو با ايسنا، در اين‌باره توضيح داد: هيأت امناي بقعه‌ي مشهد اردهال برخلاف اصول و ضوابط ميراث فرهنگي و بدون توجه به هشدارهاي اداره‌ي ميراث فرهنگي كاشان در حال ساخت‌وساز در صحن فيني‌هاي اين بقعه با هدف مسقف كردن آن است.
وي معتقد است: انجام اين كار به‌جز ملاحظات ميراثي، از نظر كاربردي براي اين زيارتگاه چندان ضروري به‌نظر نمي‌رسد و سبب وارد ‌شدن آسيب جدي به معماري و منظر بنا مي‌شود.
او با اشاره به اصرار متوليان اين كار به انجام اين عمليات بدون توجه به قوانين كشور، اظهار داشت: در سال‌هاي گذشته نيز اين‌گونه اقدامات بدون توجه به ماهيت فرهنگي ـ تاريخي بنا و ابعاد و ويژگي‌هاي والاي معماري آن، در اين بنا و بسياري از بناهاي تاريخي ـ مذهبي كاشان توسط هيأت‌هاي امنا انجام شده‌اند كه مقابله با آن‌ها براي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري بدون همراهي ديگر ارگان‌ها از جمله سازمان اوقاف و امور خيريه مشكل است.
اين كارشناس ميراث فرهنگي افزود: گاهي در بناهايي كه اين كارها در آن‌ها انجام مي‌شوند، ديگر كم‌تر نشاني از آثار تاريخي باقي مي‌ماند، به‌گونه‌اي كه برخي اوقات بيش از 70 درصد بنا به‌شكل دل‌خواه، نوسازي و دوباره‌سازي مي‌شود، درحالي‌كه اين آثار شماره‌ي ثبت ملي دارند.
بقعه‌ي امامزاده علي بن محمد باقر (ع) فرزند بلافصل امام محمد باقر (ع) در 41 كيلومتري شمال غربي كاشان در روستايي به نام اردهال قرار دارد. اين بقعه گنبد‌خانه، گلدسته و چند صحن بزرگ و تاريخي دارد كه به واسطه‌ي استقرار روي دامنه‌ي كوه، صحن‌ها با هم اختلاف سطح دارند. ظاهرا در قرن‌هاي اوليه‌ي اسلام و پس از شهادت امامزاده، براي ساخت و توسعه‌ي بنا اقدام شده است. به همين دليل، احتمالا قدمت اين بنا به دوره‌ي سلجوقي بازمي‌گردد و در دوره‌ي صفوي توسعه يافته و تزيينات متنوعي به آن الحاق شده و در دوره‌هاي بعدي تكميل شده است.
سنت قالي‌شويان نيز يكي از سنت‌هاي ديرين مردم فين از قرون اوليه‌ي اسلامي تا كنون است كه در دومين مهرماه در مشهد اردهال به ياد شهادت سلطانعلي بن امام محمد باقر ‌(ع) در اين بقعه برگزار مي‌شود.

منبع:
جام جم آنلاين

نکته : خبر مرتبط از خبرگزاري ايسنا
لينك ثابت | نويسنده: سيد امیر حسین | موضوع | تاريخ |

شعربافي يكي از هنرهاي منحصربه‌فرد صنايع دستي كاشان به حساب مي‌آيد و سهم زيادي در تهيه و توليد دستمال‌هاي ابريشمي طرف توجه مناطق استان كردستان، سنندج و كرمانشاه دارد.
اين صنعت با قدمت بيش از 400 سال، از سازمان يونسكو مهر اصالت گرفته است ولي دارد به محاق فراموشي مي‌رود.
حدود 150 سال قبل بيش از 36 هزار دستگاه شعربافي در كاشان و حومه مهد هنر و صنعت وجود داشته و در حال حاضر تنها 70 نفر شعرباف با بيش از 50 دستگاه با كاربري طراحي، رنگرزي و چله‌شور در بافت قديم شهر در محله‌هاي گلچقانه، سوريجان، سلطان ميراحمد، گذر پانخل، ميدان ولي‌ سلطان و گذر حاجي فعاليت مي‌كنند. يكي از درخواست‌هاي اين صنف تسهيلات بانكي است كه 300 ميليون تومان وام براي 60 نفر است. ولي متاسفانه هيچ‌گونه اقدامي تاكنون صورت نگرفته است.
با توجه به اين كه رنگرزي اين شغل نياز به مواد معدني مثل سنگ زاج دارد براي برداشت از منطقه سياه‌‌كوه كه همجوار پارك ملي است، اجازه داده نشده است و با اين كه فرماندار، شوراي شهر، اداره محيط زيست و نماينده مردم نيز اين مساله را مطرح كردند متاسفانه طي مدت 2 سال مكاتباتي كه با اداره محيط زيست و سازمان مربوطه آن شده (زيرا حق برداشت آن با مدير كل محيط زيست كشور است)‌ تاكنون هيچ پاسخي داده نشده است. جالب است كه تنها كارايي اصلي اين ماده معدني، استفاده در هنر شعربافي است و اگر با موافقت مدير كل حفاظت محيط زيست كشور، سنگ زاج به دست شعربافان برسد ديگر مشكلي نخواهد بود. ضرورت مرمت و بازسازي كارگاه‌هاي موجود يكي ديگر از مشكلات صنف است. سختي كار يكي ديگر از معضلات اين صنف است و بحث نامشخص بيمه‌ شدن بافندگان يكي ديگر.
به اينها اضافه كنيد مشكلات مالي و ندادن وامي كه 3 سال است دستور پرداخت آن تاييد شده اما با امروز و فردا كردن‌ها هنوز از آن خبري نيست و... .
آيا اين هنر صنعت اصيل، مي‌رود كه از هم بپاشد و رنگ‌هايش را ببازد؟!

منبع:
جام جم آنلاين

لينك ثابت | نويسنده: سيد امیر حسین | موضوع | تاريخ |

معاون معماري و شهرسازي شهرداري كاشان از جمع آوري اسناد و مدارك اجتماعي، فرهنگي، سياسي و هنري كاشان و تصاوير به جاي مانده از چهره گذشته اين شهر خبر داد.

به گزارش موج از اصفهان، سيد علي صالحي، هدف از اين اقدام فرهنگي را احياي فرهنگ و آداب و رسوم همچنين شكل فراموش شده شهر و معرفي بزرگان، علما و هنرمندان اين شهر به نسل جديد دانست.
وي گفت: با اين اقدام، آثار و گنجينه‏هاي ارزشمند برگرفته از تصاوير، مستندات، دست نوشته‏ها، عكس، خاطرات و ساير آثار مكتوب و غير مكتوب گذشتگان با قدمت چندين دهه ثبت و جمع آوري مي‏شود.
به گفته صالحي، اين مجموعه نفيس جمع آوري شده از فرهنگ، معماري سنتي بافت قديمي شهر، هنر و مشاغل و نوع زندگي پيشينيان در قالب برپايي نمايشگاهي ارائه خواهد شد و به صورت مدون در اختيار شهروندان قرار خواهد گرفت.
معاون معماري و شهرسازي شهرداري كاشان افزود: تصاوير برگرفته از ساختمان قديم شهرداري و چند تن از فرمانداران و شهرداران گذشته اين شهر و اسناد يافت شده مربوط به دست نوشته‏هاي بزرگان قديم كاشان به عنوان مهم‏ترين آثار جمع آوري شده است.
شهرداري كاشان خواستار تعامل و همكاري شهروندان در راستاي تكميل و چاپ كتاب ياد شده از طريق ارسال آثار خود تا شش ماهه اول امسال به اين شهرداري است.

منبع:خبرگزاري موج


لينك ثابت | نويسنده: سيد امیر حسین | موضوع | تاريخ |

نوش‌آباد از شهرهاي مهم و تاريخي استان اصفهان است كه در نزديكي كاشان قرار گرفته و آثار تاريخي مهمي را كه بخصوص متعلق به دوره اسلامي است در خود دارد.

از جمله آثار مهم و ارزشمند نوش‌آباد، شهري زيرزميني معروف به اويي است كه موجب شده نام اين شهر به سرعت در ميان ديگر شهرهاي كوچك كشور سر زبان‌ها بيفتد. اين شهر زيرزميني، تونلي است دست‌كن با فضاهاي معماري و سه طبقه كه طبقه اول آن در عمق 3 متري و طبقه سوم در عمق 16متري زمين قرار دارد.

اين شهر از شگفتي‌هاي معماري كشور است كه بر اساس گزارش‌ها حتي تا پايان دوره قاجار مورد استفاده قرار مي‌گرفته است.
مدير دفتر بافت‌هاي تاريخي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري كشور و سرپرست اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري آران و بيدگل در اين باره گفت: به منظور ايجاد بسترهاي مناسب براي شكل‌گيري توسعه پايدار شهري، شهرداري نوش‌آباد باهمكاري دفتر بافت‌هاي تاريخي كشور، توجه به ميراث فرهنگي را در اولويت برنامه‌هاي توسعه شهري قرار داد.
عليرضا قلي‌نژاد گفت: هر جا از تاريخ خود فاصله گرفته‌ايم، دوام و قوام زيست خود را به مخاطره انداخته‌ايم.
به گفته وي رسيدن به توسعه پايدار تنها با شناخت فرهنگي ميسر است. شهر باستاني نوش‌آباد از توابع شهرستان آران و بيدگل واقع در 10 كيلومتري شمال كاشان است. اين شهر از پيشينه تاريخي چند هزار ساله برخوردار است.
سرپرست اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري آران و بيدگل نيز در اين باره گفت: شهر زيرزميني اويي، فضاي زيرزميني چند منظوره‌اي است كه نوع معماري آن شامل ارتباط طبقاتي، دسترسي نداشتن آسان به فضا و راه‌هاي فرار، نداشتن بن‌بست و معماري دست‌كن است كه به لحاظ مقاومت  زمين سطح زيرين بافت شهري موجود بي‌نظير است.
مهندس عليرضا محسني‌تبار افزود: به دليل واقع شدن شهر نوش‌آباد در دشتي هموار كه نقاطي استراتژيك همانند قلعه‌هاي كوهستاني ندارد، استفاده اضطراري از اين فضا  كه در يك طراحي جالب در بيشتر خانه‌ها راه اختصاصي داشته و در موقع هجوم راهزنان كساني همچون افراد سالخورده و خردسال كه به هر نحوي جهت رفع خطر احتمالي نمي‌توانستند از خود دفاع كنند در شهر زيرزميني مخفي مي‌شدند  كه اين يكي از كاربري‌هاي مهم فضاي زيرزميني محسوب مي‌شده است.
مهندس محسني‌تبار اظهار كرد: يكي ديگر از كاربري‌هاي مهم، استفاده از فضاي زيرزميني در گرم‌ترين و سردترين روزهاي سال است كه به لحاظ طبيعت معماري دست‌كن همانند غارهاي زمان گذشته، استراحتگاه و نگهداري صيفي‌جات و تره‌بار در تابستان از لحاظ لطافت و براي هواي مطبوع در كوران سرما مورد استفاده بوده است.  وي گفت: طي تعاملات و مساعدت‌هاي انجام شده با شهرداري نوش‌آباد به دليل وسعت زياد پروژه‌هاي اين سازمان، واقع شدن اين فضا در محدوده شهر و ارتباط آن با نقاط اصلي و كليدي شهر، بهره‌برداري اين فضا در حال حاضر بطور موقت توسط شهرداري انجام مي‌شود.
سرپرست اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري آران و بيدگل تاكيد كرد: به مدت 2 سال و طي 3 كاوش كلي، تنها عمليات خاكبرداري و رفع خطرات احتمالي در قالب مرمت اضطراري انجام شده كه جهت تهيه طرح ساماندهي و ادامه كاوش و دسترسي آسان به اعتبار نياز است.  وي افزود: در حال حاضر حدود 70 متر طولي اين پروژه براي بازديد گردشگران (با مراجعه به شهرداري) امكانپذير است. حسين ميرزاجاني نوش‌آبادي، مديرعامل انجمن فعالان توسعه گردشگري نوش‌آباد نيز گفت: شهر زيرزميني يا به اصطلاح محلي «اويي» در زير تمام بافت قديم شهر بصورت دست‌كن با فضاهايي  متشكل از اطاق‌ها، طاقچه‌ها به ابعاد مختلف، راهروهاي پيچ در پيچ، چاه‌ها و چاهك‌هاي افقي و عمودي متعدد براي  در امان ماندن از دست اشرار ساخته شده است. وي گفت: اين معماري بي‌نظير با اين ساختار در جهان منحصر به فرد بوده و تاكنون با توجه به آثار بدست آمده در كاووش‌هاي باستان‌شناسي قدمت آن حتي به قبل از اسلام بر مي‌گردد كه در دوره‌هاي مختلف تاريخي كاربرد نظامي و دفاعي داشته است.
وي افزود: راه‌هاي ورود به اين مجموعه از طرق مختلف و به روش مخفي از داخل منازل يا در داخل قلعه خشتي در حاشيه شهر يا از داخل كانال و پاياب‌هايي كه در زير خانه‌ها و براي گذر آب  قنات‌ها ايجاد مي‌شده يا چاه‌هاي مساجد، باغ‌ها و بازارها و هر جايي  كه در زمان حمله دشمن امكان دسترسي سريع و پناه ساكنان را فراهم مي‌كرده  ايجاد شده است.
حسين ميرزاجاني اظهار كرد: اين احتمال وجود دارد كه در زمان حفر شهر زير زميني، به لحاظ سري بودن مجموعه، خاك حاصل از كندن  را به جاي تل انبار كردن، براي تامين خاك ساخت قلعه‌خشتي به كار برده باشند. نوع خاك مصرفي در ديوار‌هاي بارو و قلعه‌خشتي و تشابه آن باخاك شهر زيرزميني حكايت از اثبات اين فرضيه دارد.
در شهر زيرزميني به لحاظ تو در تو و تاريك بودن، براي شناسايي و پيدا كردن افراد در داخل تونل‌ها همديگر را  با صداي رسا و كلمه (اوييييييييييييييي) صدا مي‌كردند.

منبع:جام جم آنلاين


لينك ثابت | نويسنده: سيد امیر حسین | موضوع | تاريخ |